മംഗളാ ബായി തമ്പുരാട്ടി: നിറങ്ങളിലൂടെ ചരിത്രം കുറിച്ച കലാകാരി
ഇന്ത്യൻ ചിത്രകലയെ ആധുനികതയിലേക്ക് നയിച്ച രാജാ രവിവർമ്മയുടെ കുടുംബത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന പ്രതിഭാധനയായ കലാകാരിയായിരുന്നു മംഗളാ ബായി തമ്പുരാട്ടി. കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരത്തിൽ ജനിച്ച അവർ, പുരുഷാധിപത്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ സ്വന്തമായി സ്റ്റുഡിയോ സ്ഥാപിച്ച് ചിത്രരചനയിൽ ഏർപ്പെട്ട അപൂർവ്വം വനിതകളിൽ ഒരാളായിരുന്നു.
ജനനവും ബാല്യവും
1865-ൽ കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരത്തിലാണ് മംഗളാ ബായിയുടെ ജനനം. നീലകണ്ഠൻ ഭട്ടതിരിപ്പാടിന്റെയും ഉമാംബാ തമ്പുരാട്ടിയുടെയും മകളായിരുന്നു അവർ. കുട്ടിക്കാലം മുതൽക്കേ കൊട്ടാരത്തിലെ കലാപരമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ വളർന്ന അവർക്ക് ചിത്രരചനയിൽ സ്വാഭാവികമായ താൽപ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു. പ്രശസ്ത ചിത്രകാരന്മാരായ *രാജാ രവിവർമ്മയും, *സി. രാജരാജ വർമ്മയുമായിരുന്നു സഹോദരങ്ങൾ.
ചിത്രകലയിലെ യാത്ര
തന്റെ അമ്മാവനായ രാജരാജ വർമ്മയിൽ നിന്നാണ് മംഗളാ ബായി ചിത്രകലയുടെ പ്രാഥമിക പാഠങ്ങൾ അഭ്യസിച്ചത്. പിന്നീട് സഹോദരന്മാരുടെ ചിത്രരചന നിരീക്ഷിച്ചും അവരിൽ നിന്ന് നിർദ്ദേശങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചും അവർ തന്റെ കഴിവ് തെളിയിച്ചു. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പുറംലോകത്ത് പോയി ചിത്രകലയെ ഒരു തൊഴിലായി സ്വീകരിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നില്ല. എങ്കിലും കൊട്ടാരത്തിലെ ‘കൊച്ചു കൊട്ടാരത്തിൽ’ അവർ സ്വന്തമായി ഒരു സ്റ്റുഡിയോ ഒരുക്കുകയും മരണം വരെ ചിത്രരചന തുടരുകയും ചെയ്തു.
പ്രധാന കൃതികൾ
ഛായാചിത്രങ്ങൾ (Portraits), പുരാണ ചിത്രങ്ങൾ, നിത്യജീവിത ദൃശ്യങ്ങൾ എന്നിവയായിരുന്നു മംഗളാ ബായിയുടെ പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ.
- രാജാ രവിവർമ്മയുടെ ഛായാചിത്രം: തന്റെ സഹോദരൻ രാജാ രവിവർമ്മയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച ഛായാചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്ന് മംഗളാ ബായി വരച്ചതാണ്. ഇത് തിരുവനന്തപുരം ശ്രീചിത്ര ആർട്ട് ഗ്യാലറിയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
- മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ ചിത്രം: 84-ാം വയസ്സിൽ അവർ വരച്ച ഗാന്ധിജിയുടെ എണ്ണച്ചായ ചിത്രം തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെന്റ് വുമൺസ് കോളേജിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.
- ചാരിറ്റി (ദാനം): ഒരു സ്ത്രീ ദരിദ്രനായ ഒരാൾക്ക് ഭിക്ഷ നൽകുന്ന ഈ ചിത്രം അവരുടെ സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധത വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ഒന്നാണ്.
സഹോദരനായ രാജാ രവിവർമ്മയുടെ പ്രശസ്തമായ പല ചിത്രങ്ങളിലും (ഉദാഹരണത്തിന് ബറോഡ കൊട്ടാരത്തിന് വേണ്ടി വരച്ച ചിത്രങ്ങൾ) മംഗളാ ബായി സഹായിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വെല്ലുവിളികളും പാരമ്പര്യവും
മംഗളാ ബായിയുടെ ചിത്രങ്ങൾ പലപ്പോഴും രാജാ രവിവർമ്മയുടെ ശൈലിയോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്നവയായിരുന്നു. എന്നാൽ അക്കാലത്തെ സാമൂഹിക നിയമങ്ങൾ കാരണം അവരുടെ പല സൃഷ്ടികളും പുറംലോകം അറിഞ്ഞില്ല. അവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഇന്നും വിവിധ സ്വകാര്യ ശേഖരങ്ങളിലായി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. എങ്കിലും തന്റെ കുടുംബത്തിലെ അടുത്ത തലമുറയിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് (ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി, മാലതി തമ്പുരാട്ടി എന്നിവർക്ക്) ചിത്രകലയിൽ പരിശീലനം നൽകി ആ പാരമ്പര്യം നിലനിർത്താൻ അവർ മുൻകൈ എടുത്തു.
ഉപസംഹാരം
കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ കലാചരിത്രത്തിൽ വിസ്മരിക്കപ്പെടാൻ പാടില്ലാത്ത നാമമാണ് മംഗളാ ബായി തമ്പുരാട്ടിയുടേത്. പ്രതിഭയുണ്ടായിട്ടും നിഴലിലൊതുങ്ങിപ്പോയ ഈ കലാകാരി, തനിക്ക് ലഭിച്ച പരിമിതമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിന്നുകൊണ്ട് വരച്ച ചിത്രങ്ങൾ ഇന്നും ഇന്ത്യൻ ചിത്രകലയിലെ വിലപ്പെട്ട ഏടുകളാണ്.